Balon fikri ilk olarak 1766\u2019da hidrojeni bulan \u0130ngiliz Kimyager Henry Cavendish\u2019in, hidrojenin havadan daha hafif oldu\u011funu fark etmesi ve bunun \u00fczerine 1767\u2019de \u0130sko\u00e7 Fizik\u00e7i ve Kimyac\u0131 Joseph Black\u2019in hafif bir arac\u0131n hidrojenle dolduruldu\u011fu zaman u\u00e7abilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Fakat Montgolfier karde\u015flerin ilk u\u00e7an balonu hidrojenle de\u011fil, s\u0131cak hava ile u\u00e7uyor.\u00a0<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n
![\"\"](\"http:\/\/agorapostasi.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/IMG_2561.jpeg\")
Ka\u011f\u0131t \u00fcreticisi Frans\u0131z bir ailenin iki o\u011flu\u00a0 Joseph ve \u00c9tienne Montgolfier, 1780\u2019li y\u0131llarda ilk insans\u0131z s\u0131cak hava balonunu u\u00e7urmay\u0131 ba\u015fard\u0131lar. Joseph Montgolfier, bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fcyd\u00fc. Karde\u015fi \u00c9tienne Montgolfier, yaln\u0131zca balonun boyutu, \u015fekli ve kald\u0131rma g\u00fcc\u00fcn\u00fc hesaplamak gibi konularda Joseph\u2019in pratik yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yap\u0131yordu. Joseph Montgolfier, ah\u015fap bir \u00e7er\u00e7eve in\u015fa ediyor ve bunu ka\u011f\u0131tla kaplad\u0131\u011f\u0131 kuma\u015flarla kaplayarak b\u00fcy\u00fck balonlar olu\u015fturuyor. Ve yapt\u0131\u011f\u0131 bu balona s\u0131cak hava doldurup serbest b\u0131rak\u0131yor ve balon y\u00fckseliyor. Bu \u015fekilde 5 Haziran 1783 tarihinde ger\u00e7ekle\u015fen Montgolfier karde\u015flerin bu denemesi insan\u0131n u\u00e7urdu\u011fu ilk ara\u00e7 olarak tarihe ge\u00e7iyor. 10 dakika s\u00fcren bu u\u00e7u\u015f denemesi halka a\u00e7\u0131k bir g\u00f6steri olarak yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ve bu deneme Avrupa\u2019da yay\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. \u0130kinci deneme i\u00e7in yeni bir balon \u00fcretiyorlar ve 19 Eyl\u00fcl 1783\u2019te, Paris\u2019te Kral Louis XVI ve aralar\u0131nda Benjamin Franklin\u2019in de bulundu\u011fu kalabal\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131nda ikinci deneme ger\u00e7ekle\u015fiyor. Hatta Benjamin Franklin\u2019in bu icad\u0131n \u00fczerine \u201cYeni do\u011fmu\u015f bir bebek ne i\u015fe yarar?\u201d<\/span><\/em> dendi\u011fi bilinmektedir. Bu denemede u\u00e7u\u015fun canl\u0131lar \u00fczerinde nas\u0131l bir etkisi olaca\u011f\u0131 merak edildi ve bunun \u00fczerine balonla birlikte \u00fc\u00e7 yolcu u\u00e7tu. Bu yolcular ise d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi insanlar de\u011fil, ilgin\u00e7 bir \u015fekilde horoz, \u00f6rdek ve bir koyundu. 8 dakikal\u0131k bir u\u00e7u\u015ftan sonra hayvanlara bir \u015fey olmadan balonla birlikte yer y\u00fcz\u00fcne hafif\u00e7e indiler.<\/p>\n\n\n\n Dipnot: Bu bir Jules Verne roman\u0131 de\u011fildir.<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n Montgolfier karde\u015fler d\u0131\u015f\u0131nda balon u\u00e7urmay\u0131 denemi\u015f olan ba\u015fka bir bilim insan\u0131 ise Frans\u0131z Jacques Charles idi. Charles kamusal fizik dersleriyle tan\u0131nan iyi e\u011fitimli bir bilim insan\u0131 ve mucitti. Avrupa\u2019da iyi bilimsel aletler koleksiyonuna sahip olmak \u00f6nemliydi ve Charles de bu koleksiyonerlerden biriydi. 18.y\u00fczy\u0131lda, bilim insanlar\u0131, teknisyenler ve alet yap\u0131mc\u0131lar\u0131 bilimsel aletleri kullanarak uygulamal\u0131, deneyli konferanslar yap\u0131yorlard\u0131. Ve bu da asl\u0131nda bilimin pop\u00fcler haline gelmesi, bilimin her kesim i\u00e7in ilgi \u00e7ekici hale getirilmesi ve bilim g\u00f6sterileri yapmak ile ilgili \u015feylerdi. Charles de bu bilimsel aletlerini pop\u00fcler bilim derslerinde, g\u00f6sterilerde kullanmak \u00fczere s\u00fcrekli \u00e7al\u0131\u015farak deneylerini geli\u015ftirmek i\u00e7in u\u011fra\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Ayn\u0131 zamanda gazlarla ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar yapan Charles, bug\u00fcn Charles Yasas\u0131 olarak ge\u00e7en, sabit bas\u0131n\u00e7 alt\u0131nda sabit bir gaz\u0131n hacminin mutlak s\u0131cakl\u0131kla do\u011fru orant\u0131l\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu ifade etti\u011fi yasay\u0131 ortaya koymu\u015ftur. Bu teori de balonculuk i\u00e7in \u00f6nemliydi. Montgolfier karde\u015flerin balonda s\u0131cak havay\u0131 kullanmalar\u0131n\u0131n aksine Jacques Charles, s\u0131cak havan\u0131n, havada k\u0131smen y\u00fczme etkisi yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak so\u011fuduk\u00e7a bu \u00f6zelli\u011fin yitti\u011fini fark ediyor. Hidrojen gaz\u0131n\u0131n daha hafif ve daha kal\u0131c\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor. Bunun \u00fczerine Anne Jean ve Marie No\u00ebl Robert karde\u015fleri i\u015fe alarak birlikte hidrojen gaz\u0131 \u00fcretiyorlar. Bu \u015fekilde ilk hidrojen balonu yap\u0131l\u0131yor ve halka duyurusu yap\u0131larak, bilet satarak bir g\u00f6steri haline getiriyorlar. Ve 27 A\u011fustos 1783 tarihinde Charles, hidrojen balonunu u\u00e7urmay\u0131 ba\u015far\u0131yor. Ancak \u015fiddetli bir f\u0131rt\u0131na ba\u015fl\u0131yor ve sonras\u0131nda balon g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne f\u0131rlayarak dakikalar i\u00e7inde bulutlar\u0131n aras\u0131ndan kayboluyor.<\/p>\n\n\n\n Bu denemelerden sonra insanl\u0131 ilk u\u00e7an balon yar\u0131\u015f\u0131 ba\u015fl\u0131yor. Aral\u0131k 1783\u2019te Jacques Charles ve alet yap\u0131mc\u0131lar\u0131 Robert Karde\u015fler ilk olarak 2 saat boyunca balon ile u\u00e7uyorlar. Daha sonra Frans\u0131z Kimyac\u0131 ve Havac\u0131 Jean Fran\u00e7ois Pilatre de Rozier, gazlar \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131yor ve bunun \u00fczerine balonculukla ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131yor. \u0130lk yolculu u\u00e7u\u015f denemesini 1783\u2019te Kral Louis\u2019in de izniyle ger\u00e7ekle\u015fiyor.\u00a0 Daha sonra 1785 tarihinde de bir yolculu u\u00e7an balon denemesi yap\u0131yor. Ancak bu denemesinde u\u00e7an balon alev al\u0131yor ve yang\u0131n\u0131n sonucunda Rozier ve di\u011fer yolcular \u00f6l\u00fcyor.\u00a0<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n \u0130lk bilimsel ama\u00e7l\u0131 u\u00e7an balon deneme ise 1804 y\u0131l\u0131nda Frans\u0131z Fizik\u00e7i Jean Baptist Biot ve Joseph Louis Gay-Lussac taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015fiyor. Belirli bir y\u00fcksekli\u011fe \u00e7\u0131karak, farkl\u0131 y\u00fcksekliklerdeki hava \u00f6rneklerini alarak havan\u0131n s\u0131cak ve nemlilik farkl\u0131l\u0131klar\u0131na dair ara\u015ft\u0131rma yap\u0131yorlar. Ayn\u0131 zamanda D\u00fcnya\u2019n\u0131n manyetik alan\u0131n\u0131n do\u011fas\u0131n\u0131 inceliyorlar.\u00a0 Yapt\u0131klar\u0131 deneyde u\u00e7an balonun dengesinin bozulmamas\u0131 i\u00e7in yanlar\u0131na az ve hafif bilimsel aletler al\u0131yorlar. Bir termometre ve hava dolduracaklar\u0131 iki cam k\u00fcre al\u0131yorlar. Ve bu \u015fekilde bilimsel ama\u00e7l\u0131 ilk u\u00e7u\u015f denemesi ger\u00e7ekle\u015fiyor.<\/span><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n \u0130lk profesyonel kad\u0131n baloncu olarak ge\u00e7en Sophie Blanchard. Madame Blanchard ilk olarak ge\u00e7se de kendisinden \u00f6nce balonla yolculuk yapm\u0131\u015f kad\u0131nlar da var. Ancak Sophie Blanchard, ilk kad\u0131n balon pilotu oluyor. Madame Blanchard, yapt\u0131\u011f\u0131 u\u00e7u\u015flarla Avrupa’da me\u015fhur oluyor ve \u00e7o\u011fu kez u\u00e7u\u015funu izlemeye bir\u00e7ok ki\u015finin geldi\u011fi biliniyor. 1819’da Paris’te yapt\u0131\u011f\u0131 balon u\u00e7u\u015funda u\u00e7an balon alev al\u0131yor ve Sophie \u00f6l\u00fcyor. Son u\u00e7u\u015funu yapmadan \u00f6nce -do\u011frulu\u011fu pek bilinmese de- “allons, ce sera pour la derniere fois”<\/em> dedi\u011fi ifade ediliyor. 1780\u2019lerin sonunda art\u0131k u\u00e7an balonlar pop\u00fcler bir hale geliyor. \u00d6zellikle Fransa\u2019da ve Avrupa\u2019da bir\u00e7ok kitaplarda, dergilerde ad\u0131 ge\u00e7meye ba\u015fl\u0131yor. \u00d6zellikle resmedilmesi konusunda bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131yor. U\u00e7an balonu bug\u00fcn nas\u0131l foto\u011fraflamay\u0131 seviyorsak, 18.y\u00fczy\u0131lda u\u00e7an balon tasvirleri de \u00e7ok g\u00fczel bir \u015fekilde yap\u0131l\u0131yor ve seviliyordu. Bilimsel kitaplarda, bro\u015f\u00fcrlerde bu resimlere yer veriliyordu. Tabi u\u00e7an balon yaln\u0131zca kitaplarda, bask\u0131larda de\u011fil, kuma\u015flarda, porselenlerde ve ba\u015fka s\u00fcs e\u015fyalar\u0131nda da resmedilmeye ba\u015fl\u0131yor.\u00a0<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n Balon u\u00e7tu gitti, sence nerede \u015fimdi?<\/span><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Tarih boyunca insanlar her zaman u\u00e7maya merakl\u0131 olmu\u015ftur. Ku\u015flar gibi \u00f6zg\u00fcr bir \u015fekilde u\u00e7abilmenin heyecanl\u0131, umut dolu ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hissi veren bir \u015fey oldu\u011funu \u00e7o\u011fu ki\u015fi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f ve u\u00e7abilme hayalleri…<\/p>\n![\"pastedGraphic.png\"](\"http:\/\/agorapostasi.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/IMG_2562.jpeg\")
![\"pastedGraphic.png\"](\"http:\/\/agorapostasi.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/IMG_2570-705x1024.jpeg\")
![\"pastedGraphic.png\"](\"http:\/\/agorapostasi.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/IMG_2610-700x1024.jpeg\")
“hadi gidelim, bu son kez olacak…”<\/span><\/em><\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/agorapostasi.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/MMOL4656-689x1024.jpeg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n